Pierwsze tygodnie z tachografami w busach (po 1 lipca). Rzeczywistość przewoźników i najczęstsze błędy przy zdalnym odczycie

Od 1 lipca 2026 r. przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków objęły również międzynarodowy transport drogowy rzeczy i kabotaż wykonywane pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 t. W pojazdach objętych tym obowiązkiem wymagany jest inteligentny tachograf drugiej generacji G2V2. Nie oznacza to jednak, że każdy bus o DMC od 2,5 do 3,5 t wykonujący przewóz międzynarodowy automatycznie podlega tym obowiązkom. Trzeba uwzględnić wyłączenia przewidziane w rozporządzeniu, w tym dotyczące określonych przewozów niezarobkowych wykonywanych na potrzeby własne. Sam fakt przewożenia własnego towaru nie przesądza o zastosowaniu wyłączenia, dlatego kwalifikacja konkretnego przewozu powinna uwzględniać wszystkie warunki określone w przepisach.

Po pierwszym ponad miesiącu obowiązywania nowych zasad ich praktyczny wymiar jest już widoczny. Kontrole lekkich pojazdów rozpoczęły się w dniu wejścia regulacji, a dla firm, które od początku lipca pracują z tachografami, bieżącą kwestią stało się również terminowe pobieranie danych z kart kierowców. Sam montaż urządzenia był więc dopiero początkiem zmiany.

Kontrole busów rozpoczęły się już w dniu wejścia nowych przepisów

1 lipca 2026 r. Polizeipräsidium Osthessen przeprowadziło w rejonie Kirchheim przy autostradzie A7 kontrolę obejmującą również lekkie pojazdy wykonujące transgraniczny zarobkowy przewóz rzeczy. W trzech pojazdach tej kategorii stwierdzono brak wymaganego tachografu. Kierowcom zakazano dalszej jazdy i nałożono kary. To konkretny przykład pokazujący, że egzekwowanie nowych obowiązków rozpoczęło się wraz z ich wejściem w życie. Nie daje jednak podstaw do tworzenia statystyk dotyczących najczęstszych naruszeń w całej branży, ponieważ w opisanej kontroli problemem był brak wymaganego urządzenia, a nie błędy związane ze zdalnym pobieraniem danych.

Przy tachografach w busach o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t trzeba uwzględnić nie tylko montaż urządzenia. Przepisy regulują również jego prawidłowe używanie, rejestrowanie aktywności kierowcy oraz przestrzeganie czasu prowadzenia, przerw i odpoczynków. GITD wyjaśnia ponadto, że w przypadku przewozu objętego nowymi zasadami tachograf powinien być używany na całej trasie wynikającej z dokumentu przewozowego, a nie dopiero po przekroczeniu granicy Polski.

Terminy pobierania danych: 28 dni dla karty kierowcy, 90 dni dla tachografu

Maksymalny okres pobierania danych wynosi 28 dni w przypadku karty kierowcy oraz 90 dni w przypadku jednostki pojazdowej. Terminy wynikają z rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 i są również wskazywane przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego. W sierpniu pierwszy z nich stał się już bieżącym obowiązkiem dla części przedsiębiorstw, które rozpoczęły pracę z tachografami na początku lipca. W przypadku pamięci tachografu maksymalny okres jest dłuższy, dlatego dla pojazdów objętych obowiązkiem od 1 lipca pierwsze 90-dniowe terminy pojawią się odpowiednio później.

Niedotrzymanie tych terminów wiąże się z sankcją finansową. Polski taryfikator przewiduje 500 zł za naruszenie terminu pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę – oraz 500 zł za naruszenie terminu pobierania danych z tachografu – za każdy pojazd. Z organizacyjnego punktu widzenia 28 i 90 dni lepiej traktować jako maksymalne dopuszczalne okresy, a nie docelowy moment wykonania odczytu. Jeżeli pobranie zostanie zaplanowane dokładnie na koniec terminu, nieudana próba odczytu, problem techniczny czy chwilowa niedostępność połączenia pozostawiają mniej czasu na reakcję. Harmonogram ustawiony z odpowiednim zapasem ogranicza takie ryzyko.

Zdalny odczyt DDD – które elementy procesu nadal wymagają kontroli?

Automatyzacja usuwa konieczność fizycznego dostępu do pojazdu lub karty przy każdym odczycie, ale nie oznacza, że cały proces może działać bez nadzoru. Firma nadal powinna mieć możliwość sprawdzenia, czy zaplanowane pobrania rzeczywiście zostały wykonane i jak obsługiwane są przypadki, w których odczyt się nie powiedzie. Zdalne rozwiązanie wymaga również prawidłowej konfiguracji technicznej oraz autoryzacji z wykorzystaniem karty przedsiębiorstwa.

Trzeba też rozdzielić pobieranie danych od ich analizy. Plik DDD jest materiałem źródłowym – jego terminowe pobranie nie oznacza jeszcze weryfikacji zgodności czasu prowadzenia, przerw, odpoczynków czy pozostałych aktywności kierowcy z przepisami. Zdalne pobieranie danych z tachografu automatyzuje etap pozyskania wymaganych plików bez uzależniania go od fizycznego powrotu samochodu lub kierowcy do siedziby, ale nie zastępuje procesu analizy naruszeń i rozliczania czasu pracy. W rozproszonej flocie ma to szczególne znaczenie, ponieważ kierowcy zmieniają pojazdy, samochody przez wiele tygodni pozostają poza bazą, a ich powroty nie muszą pokrywać się z terminami pobierania danych. Im bardziej proces zależy od ręcznego pilnowania każdego kierowcy i pojazdu, tym więcej pozostaje miejsca na przeoczenie.

Zdalny odczyt DDD bez zjazdu pojazdu do bazy

W transporcie międzynarodowym termin pobrania danych nie musi pokrywać się z terminem powrotu samochodu do siedziby przedsiębiorstwa. Bus może przez wiele tygodni realizować kolejne zlecenia za granicą, dlatego organizowanie jego zjazdu wyłącznie w celu odczytu tachografu komplikuje planowanie pracy floty. Moduł NaviExpert Tacho umożliwia zdalne i automatyczne pobieranie plików DDD z tachografów oraz kart kierowców. Odczyty można realizować według cyklicznych harmonogramów – codziennie, co 7, 28 lub 90 dni – dla całej floty albo wybranych pojazdów i kierowców. Możliwe jest również jednorazowe pobranie kompletu danych. Pliki są przechowywane w systemie przez 24 miesiące i mogą być automatycznie przekazywane po pobraniu na wskazane adresy e-mail.

Zdalny odczyt oddziela termin pobrania danych od fizycznej obecności samochodu lub kierowcy w bazie. Nie eliminuje wszystkich obowiązków związanych z tachografami i nie zastępuje analizy danych, ale ogranicza jedno konkretne ryzyko organizacyjne: niewykonanie wymaganego odczytu dlatego, że pojazd lub kierowca nie pojawili się w odpowiednim czasie w siedzibie firmy. Pierwsze tygodnie obowiązywania nowych przepisów są więc dobrym momentem, aby sprawdzić nie tylko wyposażenie busów w tachografy, ale także cały proces związany z kartami kierowców, terminowym pobieraniem danych i ich dalszą obsługą. Przy rozproszonej flocie powinien on działać niezależnie od tego, gdzie aktualnie znajduje się samochód.

Źródła

• Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 – EUR-Lex – zakres stosowania regulacji oraz przewidziane wyłączenia.
• Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 – EUR-Lex – maksymalne okresy pobierania danych.
• GITD – Busy do 3,5 tony z tachografami. Nowy obowiązek w transporcie międzynarodowym.
• GITD – Jakie są terminy na pobranie danych z karty kierowcy i tachografu?.
• GITD – Czy korzystać z tachografu przez cały przejazd, czy tylko od granicy Polski?.
• Ustawa o transporcie drogowym – tekst jednolity – taryfikator naruszeń dotyczących pobierania danych.
• Polizeipräsidium Osthessen – kontrola w Kirchheim z 1 lipca 2026 r..
• Jazdaprawna.pl – przewozy na potrzeby własne a obowiązek stosowania tachografu.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Zakres obowiązków należy każdorazowo ustalać z uwzględnieniem charakteru przewozu, DMC pojazdu lub zestawu oraz wszystkich mających zastosowanie wyłączeń.